Intengiso
Isibhengezo – skrolela ezantsi
Lo mthetho mtsha ujonge ukuxhobisa oomasipala, amaqumrhu karhulumente, kunye nabanini bepropathi yabucala ukuba baphendule ngokungqongqo kwimiba yokuhlala ngokungekho mthethweni kunye nokugxothwa kwabantu elizweni.
Okubaluleke kakhulu kukuba, ifuna ukwenza kube lulwaphulo-mthetho ukukhuthaza abanye ukuba bathathe umhlaba ngokungekho mthethweni, kunye nesohlwayo se-R2 yezigidi ukuba ifunyaniswa inetyala lokwenza njalo.
Izindululo eziphambili kuMthetho-sivivinywa
Idala ityala elitsha elikhulu elijolise kuye nabani na okhuthaza, olungiselela, oququzelela, okanye ovumela abantu ukuba bahlale emhlabeni okanye kwipropathi ngokungekho mthethweni, nokuba abafumani mali ngokwenza njalo.
Abo bafunyenwe benetyala bajongene nesohlwayo esiphezulu se-R2,000,000.00, ukuya kuthi ga kwiminyaka emibini yokuvalelwa entolongweni, okanye zombini ezo zinto.
Iinkcazo zomthetho ezisemthethweni zegama elithi “ukugxotha” kunye nelithi “umhlaba” zandiswe ngokucacileyo ukuze zigubungele izakhiwo, izakhiwo kunye neenxalenye zomhlaba.
Oku kwenzelwe ukuvala izithuba zomthetho ezisetyenziswa ziinkampani ezithiya izakhiwo ezingaphakathi esixekweni kwaye ziqokelele ngokungekho mthethweni irenti kubantu abahlala apho abasengozini.
Okubalulekileyo kukuba, lo Mthetho unika iinkundla igunya elicacileyo lokunika umyalelo wokukhupha abantu ngaphandle kokufuna ukuba umasipala okanye icandelo likarhulumente libonelele ngomhlaba okanye indawo yokuhlala eyahlukileyo.
Apho kuyalelwe ukuba kubekho indawo yokuhlala eyahlukileyo, ichazwa ngokutsha njengenyathelo lexeshana elingxamisekileyo lokuthintela ukungabi namakhaya, elihambelana neKhowudi yeSizwe yezeZindlu.
Iinkundla ngoku zinokubeka umhla omiselweyo wokuphelelwa kwesi sikhungo sexeshana ukuthintela abantu ekubeni bahlale ixesha elingenammiselo kwaye bacinezele izixhobo zikamasipala.
Okwangoku, umthetho uqwalasela ukuba umntu ebehlala emhlabeni ixesha elingaphantsi okanye elingaphezulu kweenyanga ezintandathu.
Lo Mthetho uYilwayo ususa ngokupheleleyo la maxesha, uqinisekisa ukuba bonke abahlali abangekho mthethweni baphathwa ngokulinganayo phantsi komthetho, kwaye ufuna iinkundla ziqwalasele kakhulu isantya, ubungakanani, kunye nokuphindaphindwa kokuhlaselwa komhlaba kuloo ndawo.
Umasipala ofanelekileyo kunye nesebe lephondo lezokuhlaliswa kwabantu kufuneka badityaniswe ngokusesikweni njengamaqela kuzo naziphi na iinkqubo zenkundla yokukhupha abantu.
Ukuba umasipala ungumnikazi womhlaba ohlalwa ngabantu, inkqubo yokulamla enyanzelekileyo kufuneka iqalwe liBhunga eliLawulayo lephondo ukuze kuthintelwe ukuxoxwa kwetyala ixesha elide.
Imibuzo neempendulo
Lo Mthetho uYilwayo ujonge ukujongana nokwanda okukhulu kwabantu abasebenzisa umhlaba ngokungekho mthethweni kunye nokubiwa kwezakhiwo ezidolophini kulo lonke elaseMzantsi Afrika. Urhulumente ujonge ukusebenzisa ezi zilungiso ukukhusela abanini bepropathi, ukubuyisela ukuzithemba kwabatyali-mali, kunye nokukhulula oomasipala kumthwalo omkhulu wezemali wokubonelela ngezindlu ezizezinye ngokungenasiphelo.
Lo Mthetho upapashwe nguMphathiswa wezokuHlaliswa koLuntu, uThembisile Simelane. Ewe, ukubandakanyeka koluntu kuvulekile; uyilo lukhutshwe ukuze uluntu luphawule kangangeentsuku ezingama-60 emva kokupapashwa kwalo ngomhla we-16 ku-Epreli 2026.
Lo Mthetho uYilwayo uza nemiphumo emibi kakhulu yolwaphulo-mthetho. Nabani na ofunyenwe enetyala lokukhuthaza, ukulungiselela, okanye ukuvumela ukuhlala ngokungekho mthethweni ujongene:
-
- Isohlwayo esifikelela kwi-R2,000,000.00.
- Ukuvalelwa entolongweni ukuya kuthi ga kwiminyaka emibini.
- Kokubini isohlwayo kunye nokuvalelwa entolongweni.
Hayi. Lo Mthetho uYilwayo udala ngokucacileyo ityala lesibini elijolise kubantu abaphembelela, abalungiselela, okanye abaququzelela ukuhlaselwa komhlaba nokuba abafumani mali okanye isibonelelo sokwenza oko.
-
- Nayiphi na imali okanye izinto ezithengiweyo ngaloo mali kufuneka zikhutshwe yinkundla.
- Le mali/impahla elahlekileyo kufuneka ibuyiselwe kumaxhoba ukuba anokuchongwa.
- Ukuba amaxhoba awanakuchongwa, imali ihlawulwa kwiNgxowa-mali yeNgeniso yeSizwe okanye ngqo kwiakhawunti yokusebenza kamasipala wasekuhlaleni ukuba umasipala ulawula umhlaba.
Ewe. Lo Mthetho uYilwayo uyandisa inkcazo "yomhlaba" ukuze ubandakanye ngokucacileyo iinxalenye zomhlaba kunye nazo naziphi na izakhiwo okanye izakhiwo ezakhiwe kuzo. Oku kuvala izithuba ezixhaphake rhoqo ngamaqumrhu athatha izakhiwo eziphakamileyo ezidolophini aze akhuphe irenti ngokungekho mthethweni kubemi.
Isantya kunye nomlinganiselo: Kwiinkqubo ezingxamisekileyo neziqhelekileyo zokukhupha abantu, iinkundla kufuneka ngoku ziqwalasele kakhulu isantya, ubungakanani, kunye nokuphindaphindwa kwemisebenzi engekho mthethweni kuloo ndawo.
Amaxesha Amiselweyo Asusiweyo: Lo Mthetho ususa umahluko okhoyo phakathi komntu ohlale emhlabeni ixesha elingaphantsi kweenyanga ezintandathu xa kuthelekiswa neenyanga ezingaphezu kwezintandathu. Oku kwenzelwe ukuqinisekisa ukuba bonke abahlali abangekho mthethweni baphathwa ngokulinganayo phantsi komthetho ngaphandle kokwahlulwa ngokwemigaqo.
Amaqela Asesichengeni: Iinkundla ziya kugcina imfuneko yokuphonononga amalungelo kunye neemfuno ezithile zabantu abadala, abantwana, abantu abakhubazekileyo, kunye neentsapho eziphethwe ngabafazi.
Lo Mthetho uYilwayo uzisa udibaniso oluyimfuneko . Oku kuthetha ukuba umasipala wengingqi ofanelekileyo, isebe lephondo leendawo zokuhlala zabantu, kunye nalo naliphi na elinye iqumrhu likarhulumente elinomdla kufuneka lenziwe ngokusesikweni ukuba libe ngamaqela abandakanyekayo kwiinkqubo zenkundla.
Hayi. Kwisigqibo esikhulu somthetho, uMthetho oYilwayo uthi ngokucacileyo ukuba inkundla igqiba kwelokuba umhlali akasemthethweni, ingakhetha ukunika umyalelo wokukhupha umntu ngaphandle kokufuna ukuba umasipala okanye naliphi na icandelo likarhulumente libonelele ngendawo yokuhlala okanye umhlaba.
Ukuba inkundla igqiba kwelokuba kufuneka indawo yokuhlala eyahlukileyo ukuthintela ukungabi nakhaya kwangoko, kusebenza imida emitsha engqongqo:
-
- Ichazwa ngokusemthethweni njengendawo yokuhlala yexeshana ehlangabezana nemigangatho esisiseko yeKhowudi yeZindlu yeSizwe.
- Inkundla kufuneka ichaze ngokucacileyo ixesha elimiselweyo lokuba elo thuba lendawo yokuhlala yexeshana liza kuhlala ixesha elingakanani kubantu abagxothiweyo. Oku kuthintela abantu ukuba bahlale kwiindawo zokhuseleko zikamasipala ezingxamisekileyo ngokungenammiselo.
Ukuze kuthintelwe iingxabano zomthetho ezinde nezibiza kakhulu, lo Mthetho uYilwayo uzisa ulamlo oluyimfuneko. Ukuba umasipala ungumnikazi okanye ulawula umhlaba okuthethwa ngawo, iLungu leBhunga eliLawulayo (uMphathiswa) wephondo kufuneka liqeshe ingcali yokusombulula iingxabano ukuze iququzelele iintlanganiso kwaye izame ukusombulula loo mbandela ngaphambi kokuba udlulele ezinkundleni.
UMthetho woLungiso lwePIE oyilwayo
Isaziso esivela kuMphathiswa
Iingxoxo zoluntu
UMTHETHO-SIHLOKO WOMGQIBO WOKUHLOLA I-PIE ISESHINI YEEMVELISO ZIKAWONKEWONKE KWIHOLO YOLUNTU YASE-GQEBERHA WELLS ESTATE
IHolo yoLuntu yasePacaltsdorp, eGeorge. eNtshona Koloni.
Kwiindaba
-
- BusinessTech- Imithetho emitsha echasene nokungena kwempahla yabucala eMzantsi Afrika – kunye nesohlwayo se-R2 yezigidi okanye isigwebo sokuvalelwa entolongweni nabani na obangela oko
- Iindaba zaseMzantsi Afrika Umhla wokugqibela wokungeniswa koMthetho woLungiso lwePIE wolulelwe ukuya ku-Agasti
- I-Independent yeCawa — Impembelelo yoMthetho woLungiso lwePIE waseMzantsi Afrika kwimithetho yokugxothwa kwabantu kunye namalungelo epropathi
- I-IRR — UAnthea Jeffery: Ngaba uMthetho woLungiso lwePIE uza kusombulula ukuhlaselwa komhlaba ngokungekho mthethweni? – Biznews
- GroundUP - Abantu abalwela izindlu baqhankqalaza ePalamente bechasene nomthetho womhlaba ocetywayo
- Ilizwi leKapa Uqhankqalazo lokuchasa uMthetho woLungiso lwePie, luza kwenzeka ngomhla we-15 kuJuni
- NgoMgqibelo ozimeleyo — UMphathiswa uSimelane uza kuchaza uMthetho woLungiso lwePIE malunga nokugxothwa kwabantu kunye nokuhlala emhlabeni
- Iindaba zaseNew Castillian — Uluntu lunikwe ixesha elingakumbi lokuphawula ngoMthetho wePIE ojolise kwimisebenzi yoMhlaba engekho mthethweni
- Iindaba zasePitoli — UMthetho WokuHlala Emhlabeni: Imiphumo Yawo Kuluntu Olungakhathalelwanga eMzantsi Afrika
Umthetho we-SD eKapa. Uhlengahlengiso loMthetho we-PIE luchaziwe | Umhlaba, ukuKhutshwa kwabantu kunye nekamva lamalungelo ezindlu eMzantsi Afrika
I-Radio 786. Umthetho-sihlomelo we-PIE ucacisiwe: Ukugxothwa kwabantu, Amalungelo omhlaba kunye nelizwi lakho
Iindaba zeSABC. UMthetho woLungiso lwePIE | Imithetho emitsha malunga nokuhlala ngokungekho mthethweni emhlabeni ipapashwe kwiGazethi
ISebe lezokuHlaliswa koLuntu. Ukuthintela ukuSuswa kwabantu ngokungemthetho kunye nokuHlala ngokungekho mthethweni kumhlaba (PIE)
I-REI TV. Umthetho we-PIE kwiTyala Ukuba Umthetho Wokugxothwa Kwabantu eMzantsi Afrika Ufanele Ulungiswe
Iindaba zeSABC. Umthetho Wokugxotha Abantu | Urhulumente ujolise ekuthatheni umhlaba ngokungekho mthethweni ngomthetho omtsha – uMphathiswa uThembi Simelane
Iingxelo kunye nokukhutshwa kweendaba
Cofa kwi logo ukujonga.


Ngaba ufuna ukubonisa ingxelo yombutho wakho? Cofa apha.
