I-airtime heist ephathwayo yinyani - sincede siyiphelise
11541 abemi abakhutheleyo babenelizwi

Ababoneleli benethiwekhi yeefowuni eziphathwayo bayasiphanga iimfama kwaye akukho mntu ubonakala ekhathala - ngaphandle kweNoseweek. Ababoneleli bahlawulisa abathengi ngokungekho mthethweni ngeenkonzo abangazange bazibhalisele ngababoneleli bomxholo bomntu wesithathu (WASPs), abafumana iibhiliyoni zeeRandi.
Nokuba ulixhoba okanye awulilo, nceda uNoseweek aphelise ezi zityholo ngokuzimanya nephulo loluntu lokubamba abaqhubi bemfonomfono ukuba baphendule. Iza kukuthatha nje imizuzu embalwa kwaye ayizukubiza nesenti. Lonke ulwazi olunikiweyo luya kuthathwa njengemfihlo.
Ukuba awuqinisekanga, nceda ufunde amagqabantshintshi, isishwankathelo, imidiya okanye amaxwebhu angezantsi.
Umhla wokuvala ngumhla wama-30 kuNovemba 2018 ezinzulwini zobusuku.

Lixesha lokubamba uthungelwano lweeselfowuni zaseMzantsi Afrika ziphendule.
Ababoneleli bothungelwano lweeselfowuni eziphathwayo, bedibene ngokuqukuqela okuthe gqolo “ababoneleli bomxholo beqela lesithathu”, uninzi lwabo olukude nonxweme, bahlawulisa abathengi ngokungekho mthethweni ngeenkonzo abangazange bazibhalisele, befumana imali engangeebhiliyoni zeeRandi ngamaxhoba, isabelo seengonyama esiya kubaboneleli benethiwekhi.
Kusenokwenzeka ukuba obona busela bukhulu obenziwa kubemi baseMzantsi Afrika – kwaye iNoseweek iwusa kubo umlo.
Akukho sivumelwano sibhaliweyo. Akukho nto ithunyelwa kwi-imeyile yakho okanye iziswe kwiposi yakho. Awufumani nenombolo yereferensi. Ekuphela kwento oyifumanayo yiSMS – ukuba unethamsanqa.
Kwaye uninzi lwabemi boMzantsi Afrika abanalo nofifi lokuba baxakwe zezi ndleko, ngamanye amaxesha mihla le - batya i-airtime yabo okanye bangcwatywe kwii-akhawunti zabo zetyala.
Siyakucela ukuba usincede senze uvimba weenkcukacha ophilayo ukunceda abemi boMzantsi Afrika babambe uVodacom, MTN, CellC kunye noTelkom baphendule ngokuvumela obu rhwaphilizo ukuba benziwe kubathengi babo. Sixelele ibali lakho ngokuzalisa ifom.
Yonke idatha yakho yabucala iya kugcinwa iyimfihlo. Sifuna ukwakha uvimba weenkcukacha omkhulu, ozimeleyo ngobu rhwaphilizo benziwa kubathengi baseMzantsi Afrika kwaye sisebenzise uku:
- Ukuphembelela i-SAPS kunye neGunyabantu leSizwe loTshutshiso ukuba lilandele amanyathelo olwaphulo-mthetho kwii-CEO, iibhodi kunye nabaphathi abaphezulu bababoneleli bothungelwano boMzantsi Afrika ngokuvumela obu rhwaphilizo buqhubeleke;
- Ukuphembelela iPalamente ukuba iphonononge umthetho olawula ababoneleli beqela lesithathu abangenangqondo;
- Ukuphehlelela iKlasi yoMthetho wokuSebenza ngokuchasene nomnye okanye bonke ababoneleli bothungelwano ukunceda abathengi ukuba babuyise imali yabo ebiweyo.
Ingxaki ilula – “ababoneleli bomxholo womntu wesithathu”, abaziwa ngokuba ngababoneleli beenkonzo zeWireless Application – okanye ii-WASPs ngamafutshane – bahlawulisa ngokungekho mthethweni abathengi benethiwekhi yeselula ngeenkonzo abangazibhaliselanga. Isenokuba ziihoroscopes, imifanekiso engamanyala, ukungcakaza, iziphumo zemidlalo okanye uhlaziyo lwemozulu. Ngamanye amaxesha umthengi ufumana i-SMS engacacanga, edla ngokuthi “Yima ngoku ukuze uphume” okanye into efanayo. Uninzi lwethu aluyinaki le miyalezo njenge-spam. Ngamanye amaxesha abakuxeleli ukuba uhlawulela inkonzo ongazange uyifumane okanye oyivileyo.
Inkxalabo yethu yeyokuba okuthandwa ngabakwaVodacom bavumela ngokuphandle ababoneleli beqela lesithathu ukuba bongeze iintlawulo kwiinkqubo zabo zokuhlawula ngaphandle kwemvume yomthengi ecacileyo. Sikholelwa ukuba olu lulwaphulo-mthetho olukhulu lwabucala kunye nobuqhophololo ngokuchasene nabathengi babo obunokwenzeka kuphela ngothungelwano oluvumela ukuba lwenzeke. Okuxhalabisayo kukuba ezi nkonzo ze-WASP zibonakala zinokufikelela okungathintelwanga kugcino-lwazi lweeakhawunti zababoneleli bothungelwano boMzantsi Afrika, zikwazi ukongeza iintlawulo ngokulula ngaphandle kwalo naluphi na uhlobo lwekhontrakthi phakathi komrhumi kunye nomnikezeli womxholo.
Kwiminyaka yakutsha nje iNoseweek ifumene intlaninge yezikhalazo malunga nalo mkhuba wobuqhophololo owenziwe ngabo bonke ababoneleli ngeenkonzo zeselula baseMzantsi Afrika. Uninzi luye lwavela kwiikholamu zethu zeeleta. Ubungqina obukhoyo bubonisa ukuba iinkampani ngokwazo zifumana amakhulu ezikhalazo suku ngalunye. Ziphendulwa rhoqo ngeleta eveliswe ngekhompyutha, eqhelekileyo “ayiyongxaki yethu”.
Abakhalazi abazingisayo ngakumbi bafumana umyalezo wokulandelela othi "awubhalisiwe" okanye i-imeyile - ngaphandle kokukhankanywa kwembuyekezo. Abanye baxelelwa, njengabasetyhini abadla umhlala-phantsi, ukuba basayine kwindawo yephonografi kwaye kufuneka babe noxanduva lokuhlawulela le nkonzo.
Isizathu sicacile: iinkampani zabelana ngeemali ezinkulu ezifakwe epokothweni ngabaqhubi bobuqhophololo.
INoseweek ibhale kakhulu ngalo mba. Ngokwesiqhelo amanqaku ethu asemva kwe-paywall kodwa siziva sinomdla kakhulu ngalo mba siye sawavulela eluntwini. Ungafumana amanqaku ethu ngezantsi. Siyakubongoza ukuba uzifunde.
Ungamamela nomhleli weNoseweek uMartin Welz ethetha nerediyo iCapeTalk ngale ngxaki apha.
ISILUMKISO! Ifowuni yakho ingumkhohlisi #Nose118 Agasti 2009
Uhlatywe yi-WASP #Nose216 Okthobha 2017
Umphathi weBidvest uza kumangalela iVodacom ngeqhinga lokuhlawulisa iifizi #Nose217 Novemba 2017
Amatyala obuqhetseba eVodacom – le ngxelo iyaqhubeka #Nose222 Epreli 2018
I-MyBroadband – Inkqubo engcolileyo yokwenza imali kaVodacom kunye neMTN
I-MyBroadband – Ubhaliso lwe-WASP olukhohlisayo luyingxaki enkulu – i-MTN
VAKA ULUVO LWAKHO NGOKU
Impazamo: Ifomu yoqhagamshelwano ayifumanekanga.
Ikopi yomyalezo wakho iya kuthunyelwa kuwe kunye nobungqina obuzenzekelayo bokufumana. Jonga isiqulathi seefayili zakho zemeyile eyinkunkuma ukuba awuzifumani.
LIVE IZIMVO FED
Ibonisa amagqabantshintshi amatsha ama-5.
Kubalulekile ukuqaphela; esi asisosicelo kodwa linyathelo lokuqala kwinkqubo ebalulekileyo yeDemokhrasi eNxaxheba ekhuselweyo phantsi koMgaqo-siseko waseMzantsi Afrika. Ingxelo yakho ibhaliswe ngoko nangoko njengongeniso olulodwa kwaye kufuneka, ngokomthetho, yamkelwe kwaye iqwalaselwe ngabanye. Ukuba esi besisicelo, zonke izimvo beziza kubonwa njengongeniso olunye. Le nkqubo yakha isiseko esiqinileyo setyala lomthetho ukuba kukho imfuneko.
Ngokusebenzisa le nkonzo uqinisekisa ukuba irekhodi echanekileyo igcinwe luluntu (kwidathabheyisi yethu efihliweyo).
ILIZWI eliphuma kumxhasi

