Intengiso
Isibhengezo – skrolela ezantsi


-
-
- Hayi andiyixhasi le ntuthuko 3020
- Ewe ndiyavuma 73
- Hayi ngokupheleleyo 165
-
Ukulahlwa okuSisigxina kunye nokuphuhliswa ngokutsha kweKing David Mowbray Golf Course Precinct.
ISixeko saseKapa siqhuba ixesha lokuphawula uluntu kude kube nguMvulo, umhla wesi-6 kweyeKhala ngo-2026, malunga nokuchithwa okucetywayo okusisigxina kunye nokuphuhliswa ngokutsha komhlaba karhulumente ongaphezu kweehektare ezingama-65 kwiKing David Mowbray Golf Course.
Nangona kunjalo, kuvele ukungangqinelani okukhulu kweenkqubo kunye neenyaniso kutshanje, nto leyo ebeka umngeni ngokusisiseko kwintembeko yale nkqubo yokubandakanyeka koluntu:
-
- Izinto Ezingaqhelekanga Zenkqubo (Iingxaki zePAJA): Emva kokurhoxiswa koluntu ngo-2025 malunga nokushiywa kwenkundla yegalufa ngokwayo (iCandelo B) kwimvume yokuqala, iBhunga leSixeko lipasise isigqibo esitsha (C39/05/26) ngomhla wama-27 kuMeyi 2026—esihambelana ngqo nokuqaliswa kwalo mjikelo kawonke-wonke. Abagxeki bathi oku kubonisa umzamo ongaqhelekanga, obuyela umva wokulungisa isakhelo somthetho esaphukileyo ngelixa ifestile yoluntu iqhubeka.
- Ulwazi Olucinyiweyo: Iziseko zobugcisa ezibalulekileyo—kuquka ingxelo esemthethweni yeSixeko yovavanyo lomhlaba, uphando lokwenzeka kwe-MATR Regulation 7, uVavanyo lweMpembelelo yeTrafikhi (TIA), kunye neerekhodi zomthamo we-Athlone Wastewater Treatment Works—azizange zenziwe zifumaneke eluntwini. Izicelo ezingxamisekileyo ze-PAIA zifakwe ukuze kuvulwe la maxwebhu ngaphambi komhla wama-20 kuJuni 2026, nto leyo ethetha ukuba abemi ngoku banyanzelwa ukuba baphawule ngokupheleleyo ebumnyameni.
- Ukungqubana kwePRASA: Nangona ingcamango yophuhliso lweSixeko ixhomekeke kakhulu kuyilo olujolise kwiindlela zokuhamba oluqhagamshelwe kwisikhululo sikaloliwe esitsha esicetywayo, izicwangciso zeNkampani ezilandelelanayo zePRASA (kuquka nesapapashwa ngokutsha nge-30 kaMatshi 2026) azinanto yakwenza nokukhankanywa okanye ukwabiwa kwezi ziseko zophuhliso.
Hlaziya amaxwebhu asemthethweni, qwalasela iimpazamo ezinzulu zolawulo nezothutho ezivezwe luhlalutyo lwezemali, kwaye ufake isicelo sakho esibalwe ngabanye ngaphambi komhla wokugqibela we-6 kaJulayi.
cofa ikhonkco ngolwazi oluthe kratya, okanye skrolela ezantsi ukuze ube nelizwi lakho
Yitsho into yakho – yila isixeko sakho.
Iinkxalabo eziphezulu
Ukuze sikuncede ekubhaleni isicelo sakho esisemthethweni kwiSixeko saseKapa, sandise iindawo ezintlanu ezibalulekileyo ezixhalabisayo ezichongiweyo luvavanyo lobugcisa nolwasekuhlaleni. Ungakhetha enye okanye ezingaphezulu kwezi ndawo kwifomu engezantsi kwaye usebenzise la manqaku aneenkcukacha ukuxhasa izimvo zakho ezibhaliweyo.
-
- Umba ongundoqo
Igunya elisemthethweni lale nkqubo yokubandakanyeka koluntu lixhomekeke kwiSigqibo seBhunga C39/05/26, esamkelwa ngokuthula ngomhla wama-27 kuMeyi 2026—kwiiyure nje ngaphambi kokuba eli xesha lokuphawula koluntu liqale. Esi sigqibo sitsha saziswa kuba igunya lokuqala leSixeko lika-2024 (C28/10/24) lasilela ukugubungela ngokusemthethweni “iNxalenye B” (indawo yokwenyani yebala legalufa). - Kutheni Kubalulekile?
Phantsi koMthetho woKhuthazo loBulungisa boLawulo (i-PAJA), ukuthatha inxaxheba koluntu kufuneka kube nobulungisa nokungafihlisi kwasekuqaleni. Ukutshintsha isiseko somthetho nesomthetho senkqubo yokulahla umhlaba phakathi okanye ngexesha kanye lokuqaliswa koluntu akulunganga kwaye kuthetha ukuba kuzanywa ukulungisa isakhelo somthetho esinamaphutha.
- Umba ongundoqo
Amagama Acetywayo Kwingxelo Yakho
"Ndiyayichasa into yokuba iinkqubo azilunganga ezichaza le nkqubo. Ukutyhalela phambili iSigqibo seBhunga C39/05/26 ngomhla wama-27 kuCanzibe 2026 ukuze kufakwe ilungelo leCandelo B njengoko isigaba sokuthatha inxaxheba koluntu siqala kuyawuthoba ubulungisa benkqubo phantsi kwePAJA. Uluntu lucelwa ukuba luphawule ngesakhelo somthetho esingazinzanga nesikhawulezileyo."
-
- Umba ongundoqo
ISixeko sicela uluntu ukuba luvume ukulahlwa komhlaba karhulumente ongaphezulu kweehektare ezingama-65, okungapheliyo, ngelixa lugcina amaxwebhu abalulekileyo okusebenza efihliweyo kuluntu. Izinto ezibalulekileyo—kuquka iNgxelo yoVavanyo loMhlaba esemthethweni, uPhando lokuFezeka lweMATR Regulation 7, kunye noVavanyo lweMpembelelo yeTrafikhi (TIA)—azikafumaneki ngokucacileyo. - Kutheni Kubalulekile?
Izicelo ezisemthethweni phantsi koMthetho woKhuthazo lokuFikelela kuLwazi (i-PAIA) zifakiwe ukunyanzela iSixeko ukuba sikhuphe ezi rekhodi, umhla wokugqibela osemthethweni we-20 Juni 2026. Ukunyanzela abemi ukuba basayine ukudluliselwa komhlaba ngokusisigxina ngaphambi kwe-20 Juni, ngaphandle kokufikelela kumaxabiso emali okanye kwiimodeli zendlela, kuthintela uluntu ubungqina obufunekayo ukuze kwenziwe isigqibo esinolwazi.
- Umba ongundoqo
Amagama Acetywayo Kwingxelo Yakho
“Ndiyachasa ukunyanzelwa ukuba ndithethe ngaphandle kolwazi. ISixeko kufuneka senze iNgxelo yoVavanyo loMhlaba esemthethweni, uPhando lokuSebenza loMgaqo-7, kunye noVavanyo lweMpembelelo yeTrafikhi lufikeleleke ngokupheleleyo kuluntu ngaphambi kokuba sicele isigqibo esibophelelayo malunga nokuchithwa komhlaba karhulumente ngokusisigxina.”
-
- Umba ongundoqo
Ingcamango yoPhuhliso lweSixeko ixhomekeke kakhulu kwimodeli "yoPhuhliso olujolise kwiindlela zokuhamba", equka isikhululo sikaloliwe esitsha esicetywayo ukulawula ukungena kwabantu abaninzi abakhwela izithuthi ezivela kumakhaya amatsha angama-8,600. Nangona kunjalo, uphononongo lweZicwangciso zeNkampani ezilandelelanayo zePRASA—kuquka nesakutshanje esipapashwe nge-30 kaMatshi 2026—lutyhila ukuba akukho kukhankanywa, ukwabiwa, okanye ucwangciso lwebhajethi lwale sikhululo. - Kutheni Kubalulekile?
Iimodeli zokuxinana kweemoto zeSixeko kunye noxinano lwazo zakhiwe kwikhonkco lezothutho elingekhoyo kulawulo lwenkampani yeenqwelo-mafutha zikaloliwe yesizwe okanye kwimali-mboleko. Ngaphandle kwesi sikhululo, indawo enobukhulu obungaka iya kuziphazamisa ngokupheleleyo iindlela ezingqongileyo (kuquka i-M5, i-N2, kunye nemithambo yePinelands/Mowbray yasekuhlaleni).
- Umba ongundoqo
Amagama Acetywayo Kwingxelo Yakho:
"Iingcinga zendlela kunye nezothutho kwiDrafti yoPhuhliso zineempazamo ngokusisiseko. Esi sicwangciso sixhomekeke kwisikhululo sikaloliwe esicetywayo sePRASA esingabonakaliyo nakweyiphi na iPlani yeNkampani yePRASA ukuya kuthi ga ngoMatshi 2026. ISixeko asinakuvuma indawo enoxinano olukhulu ngokusekelwe kwiziseko zothutho ezingaqinisekiswanga, ezingacwangciswanga mali."
-
- Umba ongundoqo
Indawo ecetywayo iza kufaka malunga neeyunithi zokuhlala ezingama-8,600 kunye neemitha zesikwere ezingama-75,000 zendawo yorhwebo ngqo kwigridi yeenkonzo zasekhaya esele yonakele. Iziseko zophuhliso lwamanzi amdaka zasekuhlaleni zingena kwi-Athlone Wastewater Treatment Works (WWTW), impahla esele ikhankanyiwe ngenxa yeengxaki ezinzima zomthamo kunye nokuthobela imithetho kuphicotho lweGreen Drop luka-2022. - Kutheni Kubalulekile?
Amaxwebhu olwazi eSixeko ngokwaso adwelisa "ukuqinisekiswa komthamo welindle" njengomsebenzi oza kwenziwa kwixesha elizayo emva kokuba uluntu luvumile ukulahlwa kwelindle. Oku kuguqula ucwangciso lwedolophu olunengqiqo: umasipala ucela ukulahlwa komhlaba okusisigxina ngaphambi kokuba aqinisekise ukuba igridi yamanzi amdaka yasekuhlaleni inokuyilungisa ngokwasemzimbeni inkunkuma yamashumi amawaka abantu abatsha ngaphandle kokubangela intlekele yendalo.
- Umba ongundoqo
Amagama Acetywayo Kwingxelo Yakho
“Ndiyachasa ukuvunywa kokulahlwa kwempahla ngokusisigxina ngaphambi kokuba uphicotho-zincwadi olupheleleyo noluzimeleyo luqinisekise ukuba i-Athlone Wastewater Treatment Works kunye nenethiwekhi yelindle yasekuhlaleni inokusingatha uphuhliso olunje. Amandla obuchwephesha kufuneka aqinisekiswe ngaphambi kokuba kunikwe imvume yokulahlwa komhlaba, kungekhona emva koko.”
-
- Umba ongundoqo
ISixeko sifuna imvume yoluntu yokulahla umhlaba ngokusisigxina ngaphambi kokuba kugqitywe uVavanyo lweMpembelelo kokuSingqongileyo (i-EIA), uVavanyo lweMpembelelo yeLifa leMveli (i-HIA), kunye neeMvume zokusetyenziswa kwamanzi. - Kutheni Kubalulekile?
Inkundla yegalufa iKing David Mowbray ikwindawo ebaluleke kakhulu kwisakhelo sendalo kwaye idibana nemigca ebuthathaka yezikhukula zoMlambo iBlack. Ukuvuma ukulahlwa komhlaba ngokusisigxina ngaphambi kokuba olu khuselo lwendalo kunye nelifa lugqitywe ngokusemthethweni kuyabophelela iSixeko kwindlela yophuhliso ngaphambi kokuba iingozi zendalo ziqondwe ngokupheleleyo okanye zincitshiswe.
- Umba ongundoqo
Amagama Acetywayo Kwingxelo Yakho
"Ulandelelwano lweziganeko kule nkqubo yokucwangcisa lubuyela umva. Uvavanyo lweMpembelelo kwiNdalo nakwiLifa leMveli kufuneka luqale ngaphambi kwaso nasiphi na isigqibo sokulahla umhlaba kamasipala ngokusisigxina. Ngokulibazisa i-EIA kunye ne-HIA de kube emva kokuvunywa kokulahlwa, iSixeko sibeka emngciphekweni ukungakhethi cala kokujonga imeko-bume kwixesha elizayo kwindawo ezele zizikhukula yoMlambo iBlack River."
Iimbono: Ithini ingxoxo?
ISixeko sigcina ukuba inkqubo yophuhliso ngokutsha "isebenza kakuhle ngokwenkqubo" emva kokwamkelwa kweSigqibo seBhunga C39/05/26 ngomhla wama-27 kuCanzibe 2026. Abaxhasi bathi le ngcamango imele inyathelo elibalulekileyo eliya kubulungisa bendawo, iguqula indawo yokuzonwabisa ekhethekileyo ibe yindawo ephilayo, enoxinano olukhulu enezindlu ezingama-8,600 (ubuncinci i-30% yezindlu zoluntu). Bathi izifundo zobugcisa, ulungelelwaniso lwezothutho, kunye novavanyo lwempembelelo yokusingqongileyo kuya kujongwana nazo ngokupheleleyo kwizigaba zomthetho ezilandelayo emva kokuba umgaqo wokulahla umhlaba uvunyiwe.
Abachasi bathi iSixeko senza “isibambiso notshintsho” lolawulo. Ukucela uluntu ukuba luvume ukuchithwa kwempahla yoluntu okungenakuguqulwa ngelixa lugcina izifundo zobugcisa ezibalulekileyo (uvavanyo, imilinganiselo yogutyulo lwelindle, kunye ne-TIAs) zifihliwe emva kweendonga ze-PAIA kuphula imigaqo esisiseko yesenzo solawulo esifanelekileyo phantsi kwe-PAJA. Ngaphezu koko, ukutyhilwa kokuba i-PRASA ayinayo kwaphela imiqathango yezothutho yeSixeko kubonisa ukuba ucwangciso lweprojekthi luphuculwe kwangethuba. Uluntu lugxininisa ukuba inkqubo yokubandakanyeka koluntu mayimiswe kwaye iqalwe kwakhona kuphela xa bonke ubungqina obusisiseko busesidlangalaleni kwaye iimvume zomthetho zicacile ngokwenene.

