Intengiso
Isibhengezo – skrolela ezantsi
Ingxelo yentatho-nxaxheba yoluntu – nazo zonke izimvo zoluntu
Le ngxelo ithunyelwe kwiSebe lezoBulungisa noPhuhliso loMgaqo-siseko ngomhla wama-29 kweyoMqungu 2026.
Ukuba ubona ixabiso kwinto esiyenzayo, nceda uncedise - nokuba yimali encinci inceda kakhulu.
UMthetho wokuThintela nokuLwa uLwaphulo-mthetho lweNzondo kunye neNtetho yeNzondo wasayinwa waba ngumthetho ngoMeyi ka-2024. ISebe lezoBulungisa ngoku likhuphe iMimiselo eyiDrafti eyalela iNkonzo yamaPolisa aseMzantsi Afrika (SAPS) kunye neGunya lezoTshutshiso leSizwe (i-NPA) "ngokugcinwa" okusebenzayo koMthetho.
Le migaqo idala indlela yolawulo yoMthetho, kuquka:
-
- Isiseko sedatha "seNzondo": Ukunyanzela uMlawuli-Jikelele ukuba agcine isiseko sedatha selizwe lonke sazo zonke iziganeko "zokuthiya".
- Imisebenzi Yokurekhoda Yamapolisa: Ukuyalela amagosa e-SAPS ukuba abhale iinkcukacha ezithile zobuqu zabantu abatyholwayo—kuquka uhlanga lwabo, ubuzwe babo, kunye “nezizathu” zokucalucalulwa kwabo (umz., ukuzibandakanya kwezopolitiko, unqulo).
- Inkqubo Yokugweba: Unyanzelisa ukuba abatshutshisi bangenise "Ingxelo Yempembelelo Yamaxhoba" enkundleni ukuze kwenziwe kube nzima ngakumbi ukugwetywa.
- Ukukhangelwa kwemidiya yoluntu: Ukudala iifom ezithile (iFomu 3) zokurekhoda "ukusasazwa" konxibelelwano lwe-elektroniki, okujoliswe ngempumelelo kwabo bathumela okanye babelana "ngentetho yentiyo" kwi-intanethi.
Imiba ephambili ekufuneka iqwalaselwe luluntu
Imfuneko yokuba iNgxelo yeMpembelelo yeXhoba "inyuse" isigwebo ithetha ukuba isohlwayo sakho sinokumiselwa kukuqina kweemvakalelo zommangaleli kunokuba kuxhomekeke kwiinyani ezichanekileyo zolwaphulo-mthetho.
Umgibe ukwi "Aggravation," hayi "Ityala"
Lo Mthetho uchaza "uLwaphulo-mthetho lweNzondo" njengolwaphulo-mthetho olukhoyo (njengokuhlasela okanye ukonakalisa) apho umoni eshukunyiswa lucalucalulo.
-
- Ubutyala: Ukuze inkundla ifumanise ukuba unetyala, ijonga injongo yakho (ubufuna ukuba nenzondo?).
- Isigwebo: Ukuze igqibe ngesohlwayo sakho, inkundla ijonga iNgxelo yeMpembelelo yeXhoba.
Ingozi:
Lo Mthetho uthi ngokucacileyo ukuba umntu ugwetywe ngetyala lolwaphulo-mthetho lwentiyo, inkundla mayiluthathe njengento ebangela ukuba umntu akhathazeke kakhulu. I-VIS sisixhobo esisetyenziselwa ukulinganisa loo nto ibangela ukuba umntu akhathazeke kakhulu.
Ukuba "ubunzima" bolwaphulo-mthetho bulinganiswa ngokweemvakalelo zexhoba (nge-VIS), uphikisa ngokuqinileyo ukuba ukugwetywa kuba yilotho.
-
- Imeko A: Uyamthuka uMntu X. Umntu X ubhala i-VIS esithi ucaphukile kodwa waqhubeka. Ufumana isohlwayo.
- Imeko B: Uthuka uMntu u-Y ngamazwi afanayo. UMntu u-Y ubhala i-VIS esithi uphazamisekile ngokwengqondo. Ufumana iminyaka emi-3 entolongweni.
Ukudalwa kwedathabheyisi karhulumente erekhoda iminqweno "yezopolitiko" okanye "yezentlalo" yabemi abatyholwa (kodwa abakagwetywa) ngolwaphulo-mthetho lwentiyo.
Iinkxalabo malunga nokuba amagosa e-SAPS axhotyiswe na ukwenza izigqibo zomthetho ezintsonkothileyo malunga "nentetho yentiyo" xa egcwalisa iifomu ezimiselweyo (iFomu 1 kunye neFomu 2).
Imibuzo neempendulo
Lo Mthetho usayinwe nguMongameli, kodwa awukasebenzi ngokupheleleyo. Le Migaqo kufuneka igqitywe kuqala kuba ixelela amapolisa neenkundla indlela yokusebenzisa umthetho.
Le migaqo ibandakanya ngokukodwa iFomu 3, eyilelwe ukurekhoda "Ukusasazwa okanye ukwenza unxibelelwano lwe-elektroniki lufumaneke." Oku kuthetha ukuba ukwabelana okanye ukuthumela umxholo kunokuthathwa njengetyala elahlukileyo, kwaye amapolisa ayalelwe ukuba awurekhode ngolo hlobo.
Kwimithetho yolwaphulo-mthetho eqhelekileyo, wohlwaywa ngoko ukwenzileyo. Phantsi kwale mithetho, abatshutshisi kufuneka banike ingxelo ngendlela ixhoba elivakalelwa ngayo ukuze lonyuse isigwebo sakho. Oku kudala umngcipheko apho abantu ababini benza ulwaphulo-mthetho olufanayo, kodwa bafumane amaxesha ahlukeneyo ejele ngokusekelwe kwindlela ixhoba elibanga ukuba “likhubekisiwe” okanye “libuhlungu” ngayo.
Ewe. Imithetho inyanzela uMlawuli-Jikelele ukuba agcine isiseko sedatha sazo zonke izenzo zolwaphulo-mthetho olunentiyo kunye neentetho ezinentiyo ezixeliweyo. Amapolisa kufuneka abhale iinkcukacha zakho zobuqu kwangoko emva kokuba kwenziwe isikhalazo, kwanangaphambi kokuba ugwetywe.
Uyilo lwemigaqo
UMthetho
Kwiindaba
-
- URob Hutchinson — ILotto Yokugweba: Kutheni ixesha lakho lokuvalelwa entolongweni kungekudala lisenokuxhomekeka kwiimvakalelo zommangaleli wakho, kungekhona emthethweni.
- Mamba Online — Inkqubela Ekugqibeleni? Imithetho yoMthetho woLwaphulo-mthetho lweNzondo eMzantsi Afrika ikhutshiwe
- Ubongameli be-SA — UMongameli uRamaphosa uyavuma umthetho wokuthintela nokulwa nolwaphulo-mthetho lwentiyo kunye nentetho yentiyo
- I-Maverick yemihla ngemihla - Inkululeko yokuthetha yeyona ndlela ilungileyo yokulwa nentetho yentiyo
Intetho Yentiyo vs Inkululeko Yokuthetha | Isigqibo Esibalulekileyo SeNkundla YaseMzantsi Afrika Esichazwe NguSimon Dippenaar Ngomhla wesi-9 kuCanzibe 2025, iNkundla Yokulingana yaseKapa ikhuphe isigwebo esibalulekileyo kwityala leCape SA Jewish Board of Deputies v. Thomas Leyland Torr – isigwebo esichaza ngokutsha imida phakathi kwenkululeko yokuthetha kunye nentiyo engekho mthethweni kwixesha ledijithali.
Iingxelo kunye nokukhutshwa kweendaba
Cofa kwi logo ukujonga.
Ngaba ufuna ukubonisa ingxelo yombutho wakho? Cofa apha.
