ISISHWANKATHELO
Ezi ziindidi ezintlanu zepropathi entsha UMthetho osaYilwayo wokuThinjwa komhlaba ithi ixhomekeke ekuhluthweni ngaphandle kwembuyekezo.
1 -Iifama ezinabaqashi-ndawo okanye iinxalenye nje zezo fama
Ukuhluthwa komhlaba ngaphandle kwembuyekezo kunokuba yinto efanelekileyo apho "umhlaba usetyenziswa okanye usetyenziswa ngumqeshi wabasebenzi", umthetho oyilwayo uthi.
Abaqeshi bezemisebenzi bachazwa njengabantu abahlala okanye abanelungelo lokuhlala efama, okanye kwezinye iimeko abo babenabazali okanye ootatomkhulu noomakhulu ababesebenza efama njengembuyekezo yokuhlala apho. Bakwabandakanya nabanye abantu ababenelungelo lokulima okanye lokutyisa.
Umthetho oyilwayo wenza isibonelelo sokuhluthwa ngokuyinxenye, okunokuthi kusetyenziswe ukuhlutha amacandelo eefama kuphela, kodwa ukwanendlela apho abo bachatshazelwa kukuhluthwa ngokuyinxenye banokucela ukuba kuthathwe ipropati epheleleyo endaweni yoko.
2 – Ipropati elahliweyo
Imbuyekezo engunothi inokuba nobulungisa “apho umnini-mhlaba ewushiyile umhlaba”, umthetho oyilwayo ubambe njalo.
Ayibhekiseli ngokuthe ngqo kwizakhiwo eziqweqwedisiweyo kwizithili zoshishino ezisembindini, kodwa iingcali zomthetho ngaphambili ziye zaqikelela ukuba ezo zakhiwo ziya kuba yinto ekujoliswe kuyo ngokulula yokuhluthwa ngaphandle kwembuyekezo.
3 – Ipropati eyeyezinto ezifana noEskom noTransnet.
Ukungahlawuli imbuyekezo kusenokuba “kulapho umhlaba ungowequmrhu likarhulumente okanye elinye iziko likarhulumente”, utsho uMthetho osaYilwayo wokuThinjwa komhlaba.
Amaqumrhu karhulumente angaphezu kwama-700 eMzantsi Afrika aquka amaninzi anomhlaba obanzi ongqonge amaziko awohlukeneyo – kubandakanywa amatye anqabileyo asezidolophini afana nekomkhulu likaEskom iMegawatt Park kumntla weRhawuti.
4 – Umhlaba obanjelwe uqikelelo
Kunokulingana ukuhlawula akukho mbuyekezo “apho umhlaba ugcinwe ngeenjongo eziqikelelwayo kuphela”, ifundeka ngolu hlobo idrafti.
Ayicacisi indlela yokwahlula phakathi komhlaba othatyathiweyo ukuze kuphuhliswe kwixesha elizayo kunye nomhlaba othengiweyo ngombono wokuwujikelezisa ukuze ufumane inzuzo.
I-5 - Umhlaba apho urhulumente sele etyale imali ngaphezu kwexabiso lawo
Ukuhluthwa komhlaba ngaphandle kwembuyekezo kunokwenziwa xa ixabiso lemarike yomhlaba lingaphantsi kwexabiso “lotyalo-mali oluthe ngqo lwelizwe okanye inkxaso-mali echithwe ekuwuthengeni, okanye kuphuculo lwenkunzi olwenziweyo.
Kubekho uqikelelo lokuba iiprojekthi zohlaziyo lomhlaba ezingaphumelelanga, apho urhulumente athe waxhasa kakhulu iiprojekthi zoluntu zokufama, zingase zixhomekeke ekuhluthweni kunye nokwabiwa ngokutsha.
