isishwankathelo

Isishwankathelo sebhunga

IsiCwangciso-qhinga seSizwe soLawulo lweNkunkuma (NWMS) siyimfuneko yowiso-mthetho kuLawulo lokusiNgqongileyo kweSizwe: uMthetho weNkunkuma, wama-2008 (uMthetho onguNombolo 59 wama-2008), “uMthetho weNkunkuma”. Injongo ye-NWMS kukuphumeza iinjongo zoMthetho weNkunkuma. Amaziko karhulumente kunye nabantu abachaphazelekayo banyanzelekile ukuba basebenze kwi-NWMS. Ulawulo lwenkunkuma eMzantsi Afrika lujongene nemingeni emininzi kwaye i-NWMS ibonelela ngesicwangciso sokuyilungisa.

Eyona mingeni yile:

1. Ukukhula kwamanani abemi kunye noqoqosho, okuthetha ukwanda kwemithamo yenkunkuma eyenziwayo. Oku kubeka uxinzelelo kumaziko olawulo lwenkunkuma, asele enqongophele.

2. Ukwanda kokuntsokotha kwemijelo yenkunkuma ngenxa yokufudukela kwabantu ezidolophini kunye namashishini. Ubunzima bomjelo wenkunkuma buchaphazela ngokuthe ngqo ubunzima bolawulo lwayo, oludityaniswa ngokuxutywa kwenkunkuma enobungozi kunye nenkunkuma eqhelekileyo.

3. Ukusilela ngokwembali kweenkonzo zenkunkuma, ngakumbi, kwiindawo zamatyotyombe ezidolophini, kwimimandla yezizwe neendawo ezisemaphandleni. Nangona i-61%1
Kuwo onke amakhaya aseMzantsi Afrika abenakho ukufikelela kwiinkonzo zokuqokelelwa kwenkunkuma yasekhaya kwi-kerbside ngo-2007, olu fikelelo luhlala lutyekele kakhulu ekuthandeni abantu abatyebileyo nabahlala ezidolophini. Iinkonzo zenkunkuma ezingonelanga zikhokelela kwiimeko zokuphila ezingemnandanga kunye nemekobume engcolisekileyo, engenampilo.

4. Ukuqonda okulinganiselweyo kweyona ndawo iphambili yokuhamba kwenkunkuma kunye nebhalansi yenkunkuma yelizwe kuba ukungeniswa kwedatha yenkunkuma akunyanzelisi kwaye apho ikhoyo ihlala ingathembekanga kwaye iyaphikisana.

5. Umgaqo-nkqubo kunye nemeko yolawulo engakhuthazi ngokusebenzayo inqanaba lolawulo lwenkunkuma. Oku kuthintele amandla oqoqosho lwecandelo lolawulo lwenkunkuma, elinongeniso oluqikelelwa kwi-R10 yeebhiliyoni ngonyaka2. Zombini ukuqokelelwa kwenkunkuma kunye neshishini lokurisayikilisha kwenza igalelo elinentsingiselo ekudalweni kwemisebenzi kunye neGDP, kwaye zinako ukwandisa ngakumbi.

6. Ukungabikho kweziseko ezingundoqo zokurisayikilishwa okuya kuvumela ukwahlulwa kwenkunkuma kwindawo eyimithombo kunye nokuphambukiswa kwemijelo yenkunkuma ukuya kubuyiswa kwezinto kunye nokuthengwa kwezinto.

7. Uxinzelelo olukhulayo kwiziseko ezingundoqo zolawulo lwenkunkuma, kunye nokuhla kwamanqanaba otyalo-mali oluyinkunzi kunye nokugcinwa kwawo.

8. Ulawulo lwenkunkuma luchaphazeleka kukungamaxabiso aphantsi okugqugqisileyo, okuthetha ukuba iindleko zolawulo lwenkunkuma azixatyiswanga ngokupheleleyo ngabathengi namashishini, kwaye ukulahlwa kwenkunkuma kukhethwa kunezinye iindlela.

9. Zimbalwa iindlela zokucocwa kwenkunkuma ezikhoyo kwaye ke zibiza kakhulu kuneendleko zokulahla inkunkuma.

10. Zimbalwa kakhulu iindawo zokulahla inkunkuma ezaneleyo, ezithobelayo kunye nezibonelelo zolawulo lwenkunkuma eyingozi, ezithintela ukulahlwa ngokukhuselekileyo kwayo yonke imijelo yenkunkuma. Nangona uqikelelo lubeka inani lezixhobo zokuphatha inkunkuma ngaphezu ko-20003
, inani elibalulekileyo kwezi alivumelekanga.