isishwankathelo

UMgaqo-nkqubo woLutsha weSizwe (i-NYP) wowama-2020-2030 (NYP 2030) ngumgaqo-nkqubo oxubeneyo ojolise ekuphuhliseni iinzame zophuhliso lolutsha ezincomekayo ukusuka kwinqanaba lasekhaya, lephondo nelesizwe eMzantsi Afrika. Iphuhliswa ngabaselula
abantu, kubo bonke abantu abatsha eMzantsi Afrika, ngenjongo yokulungisa izinto ezigwenxa nentswela-bulungisa yexesha elidlulileyo nokujongana ngokugqibeleleyo nemingeni emitsha nesakhulayo kunye neemfuno zolutsha lwelizwe olwahlukeneyo.

Olu xwebhu lomgaqo-nkqubo lowama-2020-2030 lwakhela phezu kwe-NYP yokuqala neyesibini yaseMzantsi Afrika, ebibandakanya isithuba sowama-2009–2014 nowama-2015-2020 ngokulandelelanayo. Iphucula kwaye ihlaziya imigaqo-nkqubo yangaphambili ngokuthetha ne
imingeni emitsha olujongene nayo ulutsha loMzantsi Afrika, ngeli lixa sivuma ukuba kusekuninzi ekusafuneka kwenziwe ukulungisa imingeni echongwe kwii-NYP zangaphambili. Ithathela ingqalelo iinyani zoqoqosho lwelizwe
ijongene, ubukhulu becala ukukhula okucothayo kunye nemiceli mngeni ye-Afrika kunye nelizwe lonke elisaphuhlayo, kwaye ichonge amandla oluntu anokubakho kubantu abatsha njengesakhono esingasetyenzwa ekufuneka sisetyenziswe kwaye sisetyenziselwe inzuzo yoluntu lonke.

UMgaqo-nkqubo woLutsha weSizwe (2020-2030) usekelwe kwimithetho nemigaqo-nkqubo eyahlukeneyo yesizwe neyamazwe ngamazwe. Izikhokelo zeSizwe ziquka uMgaqo-siseko woMzantsi Afrika, isiCwangciso soPhuhliso seSizwe (i-NDP yowama-2030), iNkqubo-sikhokelo yoMgaqo-nkqubo woPhuhliso lweNkonzo yoLutsha yeSizwe (2002), uMthetho we-Arhente yeSizwe yoPhuhliso loLutsha (i-NYDA) onguNombolo 54 wama-2008, i-NYP yowama-2009-2014, isiCwangciso-qhinga esiDityanisiweyo soPhuhliso loLutsha. (IYDS 2012-2016), NYP 2015-2020, ingxelo yovavanyo lwexesha eliphakathi malunga nokuphunyezwa kwe-NYP 2015-2020, i-25 Year Review (1994-2019) iingcebiso. Izikhokelo zamazwe ngamazwe ziquka i-African Youth Charter (2006), iNkqubo yokuSebenza yeHlabathi yeZizwe eziManyeneyo yoLutsha ukuya kuNyaka ka-2000 nokuNgaphaya (1995), iiNjongo zoPhuhliso oluZinzileyo (SDGs) kunye neminye imigaqo-nkqubo eyahlukeneyo ephunyezwa ngamacandelo ahlukeneyo kwaye ijolise ekuhlanganiseni. ulutsha
kuqoqosho nakuluntu.

I-NDP, eyamkelwa yiKhabhinethi ngowama-2012, isekelwe kumbono woMgaqo-siseko woluntu olunempumelelo, lwedemokhrasi, olungakhethi buso, olungenabuhlanga nolulinganayo. Ngowama-2030, isicwangciso sijonge ukudala uluntu olubandakanyayo olwakha izakhono zabemi balo abasebenzayo. I-NYP 2030 yabelana nalo mbono, owakhelwe phezu kwenkolelo yokuba uMzantsi Afrika unamandla namandla okuphelisa intlupheko nokunciphisa ukungalingani kule minyaka ilishumi izayo. Oku kufuna indlela entsha yokujongana nale meko – leyo ishenxayo ekubeni ngabemi bokungenzi nto iye kuluntu olubandakanya intlalo noqoqosho apho abantu baziintshatsheli ezikhutheleyo zophuhliso lwabo, bexhaswa ngurhulumente osebenzayo.

Lo mgaqo-nkqubo ubeka ulutsha njengabadlali abaphambili kuphuhliso lwalo kunye nokuqhubela phambili koluntu lwalo, isizwe, ilizwekazi kunye nehlabathi ngokwenene. Banezakhono, ulwazi, iingqondo nezakhono ezinokuthi, ukuba zisetyenziswe kakuhle, zinokuwukhupha uMzantsi Afrika kwimingeni ethe gqolo yentswela-ngqesho ephezulu, intlupheko, ukungalingani, iziphumo ezibi zempilo kunye nokungaphuhlisi. UMzantsi Afrika kufuneka udale amathuba kwaye uphuhlise ungenelelo oluhambelanayo, olucwangciswe kakuhle noluqhutywayo oluvumela abantu abatsha ukuba baphuhlise kwaye bafezekise iinjongo zabo.
ezinokubakho. Lo mgaqo-nkqubo uphepha izilungiso ezikhawulezayo ezithi ziphambukise ingqwalasela kwimiba yamaziko nenkqubo entsonkothileyo efuna ukuqwalaselwa. Akufunekanga ukuba ijongwe njengeyeza kuyo yonke imingeni yophuhliso lolutsha kodwa i
isixhobo senkxaso esijolise ekuqinisekiseni ukuba onke amanqanaba oluntu ajonga uphuhliso lolutsha njengento engundoqo kuphuhliso oluzinzileyo lwexesha elide lwelizwe. Ukuzibophelela okubambekayo, ukubonelelwa ngezibonelelo, amanyathelo kunye nokuphendula kubo bonke
Abathathi-nxaxheba abasebenza ngentsebenziswano nolutsha bonke babalulekile. UMzantsi Afrika kufuneka uphuhlise izakhono zolutsha njengenxalenye yesisombululo sexesha elide kwintlupheko, intswela-ngqesho kunye nokungalingani okuya kuvula.
amathuba okuba ulutsha luthathe inxaxheba kwaye luthathe ithuba koko uMzantsi Afrika ubonelela ngako.

Lo mgaqo-nkqubo uphakamisa ungenelelo lokunceda uphuhliso olugqibeleleyo lwabantu abatsha, njengabantu ngabanye nanjengamalungu eentsapho, uluntu noluntu lwaseMzantsi Afrika, ngokutyala imali ekwandiseni amandla abo okuguqula uqoqosho nelizwe. Njengenxalenye yendlela yokuphumeza, iSicwangciso esiHlangeneyo soPhuhliso loLutsha (IYDS), siya kuphononongwa kwisithuba seenyanga ezintandathu (6) emva kokuba urhulumente ewamkele lo mgaqo-nkqubo kwaye olu xwebhu lobuchule luya kuchaza ngokweenkcukacha ukuba ukuphunyezwa kongenelelo luchaziweyo kufuneka kuqhutywe njani. . Lo mgaqo-nkqubo unokuphumelela kuphela ngeenzame ezicwangcisiweyo nezinezibonelelo zenkqubo nolungelelwaniso phakathi kwamaqumrhu amele ulutsha ahlukeneyo, urhulumente namaqumrhu karhulumente, abathathi-nxaxheba boluntu kunye necandelo labucala. INkqubo-sikhokelo yokuHlola noVavanyo (i-M&E), equlathe izikhombisi ezikwinqanaba eliphezulu iya kuhlaziywa ize yamkelwe kwisithuba seenyanga ezintathu (3) ezilandela ukwamkelwa kukarhulumente.
umgaqo-nkqubo ukuze kuphuculwe uxanduva lokuphendula kubantu abatsha kunye neSebe eliququzelelayo labaseTyhini, ulutsha kunye naBantu abaKhubazekileyo (DWYPD) ngokubeka iliso, ukuvavanya kunye nophicotho lwamaqumrhu ahlukeneyo kunye
izigunyaziso kunye noxanduva lokuphumeza i-NYP 2020-2030.