KHUPHELA AMAPHEPHA
IMVELAPHI KUNYE NESIQINISEKISO
IINtsika ZEPHILOSIFI
AMAGQABANTSHINTSHI AMALUNGISELELO
KULULA UKWENZA ISHISHINI
INGXELO YOMVUZO
UBUNINI OLUZUZAYO
UMGAQO NGEGATSHA INKCAZELO YOMTHETHO OYILWAYO
ISebe lezoRhwebo, uShishino noKhuphiswano (idtic), ibambe ingcaciso namhlanje ngoMthetho osaYilwayo woLungiso lweNkampani, wama-2021, oza kupapashelwa Izimvo zoluntu ngolwesiHlanu we-01 kuOkthobha, 2021.
Oku kulandela ukupapashwa ngomhla wama-21 kweyoMsintsi ngowama-2018, inguqulelo yangaphambili yalo Mthetho osaYilwayo, owawujongene nemiqobo yolawulo echongiweyo ngexesha lokuphunyezwa koMthetho ukususela ngoMeyi wama-2011. Inguqulelo yowama-2021 ngumthetho oyilwayo oqulunqwe ngokutsha onezilungiso ezibalulekileyo.
Uthotho lwezilungiso kuMthetho osaYilwayo wowama-2021 zijolise ekufezekiseni iinjongo ezintathu zomgaqo-nkqubo – ukuphucula ukwenziwa lula kweshishini ngokubhekiselele kwizibonelelo ezithile zoMthetho weeNkampani; ukubonelela ngokucace ngakumbi kwireyishini yemivuzo kwinqanaba eliqinileyo kunye; ukujongana nobunini bokwenyani okanye obunenzuzo beenkampani, ukujongana nemingeni yokurhwaphiliza imali.
- Ukuphucula ukukhululeka kokwenza ishishini
Umthetho wenkampani kufuneka, phakathi kwezinye izinto, ucace, usebenziseke kakuhle, uhambelane nemithetho-siseko esekwe kakuhle kwaye ungabi ngumthwalo ogqithisileyo ekuqhutyweni kweshishini. Oku kubalulekile kungekuphela nje ekutsaleni abatyali-mali bamazwe angaphandle kodwa nasekuziphatheni ngendlela esebenzayo nenempumelelo yoqoqosho lwangaphakathi nokudala imisebenzi. Utshintsho oluninzi lundululwa kuMthetho weeNkampani ukuze ulungelelanise umthetho wakhe nale njongo. Ezi zisekelwe kwizingeniso ezifunyenwe ngexesha lothethathethwano olubanzi kunye nemibutho yoshishino, iifemu, amagqwetha kunye namaqela abatyali-mali kwaye ziyilelwe ukuthomalalisa ukwenziwa kweshishini ngokubonelela ngengqiniseko esemthethweni apho oku kungasebenzi ngoku, ukubonelela ukuguquguquka okukhulu kwiinkampani kwiimeko ezithile, okanye ukususa izibonelelo ezingeyomfuneko kulo Mthetho.
- Ukubonelela ngokucace ngakumbi kwireyishini yemivuzo
Lo Mthetho uYilwayo ufuna ukucacisa uxanduva phakathi kwabalawuli nabaphathi abaphezulu kwelinye icala, nabanini-zabelo kwelinye icala kwakunye nokulungisa iinkxalabo zoluntu malunga namazinga aphezulu okungalingani eluntwini. Umvuzo ogqithisileyo ingakumbi kumanqanaba aphezulu enkampani ngumbandela oxhalabisa kakhulu kumazwe ngamazwe naseMzantsi Afrika.
Ezi zihlomelo zisabela kwiinkxalabo zabanini-zabelo malunga nomvuzo ogqithisileyo wolawulo ngokweendlela ezimbini eziphambili: eyokuqala, iimfuno ezinkulu zokubhengeza kwiingxelo zonyaka zeenkampani; okwesibini, ukuphuculwa kwamalungelo abaninizabelo ngokubhekiselele kwimigaqo-nkqubo yemivuzo.
Izilungiso ezikulo Mthetho osaYilwayo zifuna ukuba iindidi ezithile zeefemu ziveze ulwazi ngemivuzo yabalawuli kunye namagosa amiselweyo. Ngaphezu koko, ifuna ukuba iinkampani zichaze umndilili womvuzo wabo bonke abasebenzi, kunye nomlinganiselo phakathi komvuzo uwonke wabasebenzi abaphezulu be-5% abahlawulwa kakhulu kunye nomvuzo opheleleyo wabangaphantsi kwesi-5% sabona basebenzi bahlawulwa kancinci benkampani. Imvume yabanini-zabelo iyafuneka kumgaqo-nkqubo womvuzo wenkampani.
- Ukujongana nobunini bokwenyani okanye obunenzuzo beenkampani, ukujongana nemingeni yokurhwaphiliza imali
Ukutyhila ubunini bokwenyani okanye obunenzuzo ngumlinganiselo obalulekileyo kwiinzame zehlabathi zokujongana nokujongana nokuthutyeleziswa kwemali, urhwaphilizo kunye nokuxhaswa ngemali kobunqolobi. UMthetho-sihlomelo weeNkampani uphakamisa izibonelelo ezitsha malunga nobunini obuxhamli, ubeka isibophelelo kwiinkampani ukuba zazi kwaye zibhengeze ukuba ngoobani abaninizabelo bokwenyani abanenzala eyinzuzo efikelela kwi-5% okanye ngaphezulu kwitotali yezabelo kwinkampani.
Olu tshintsho lusabela kwiinkxalabo ezivezwe ngabalingane bezentlalo kunye namaqela amaninzi anomdla emva kochungechunge lothethwano olubanzi noluntu, amaqela anomdla kunye nabantu abanomdla, kunye neBhunga leSizwe loPhuhliso lwezoQoqosho kunye nezaBasebenzi (i-Nedlac), iKomiti yeeNgcali kuMthetho weNkampani (i-Nedlac) SCCL), iRhawuti Stock Exhange, iziko loMzantsi Afrika labaPhathi-mali, iZiko labaLawuli kuMazantsi e-Afrika, iHelen Suzman Foundation kunye ne-Amabhungane. i-Inter alia.
“Sikhupha lo Mthetho uYilwayo ukuze uluntu luhlomle phambi kokuba iKhabhinethi iwuthathele ingqalelo ukuze wamkelwe. Ezi zihlomelo zifuna ukuhlaziya uMthetho weeNkampani ngokubhekisele kuphuhliso kummandla, ukujongana neenkxalabo zoluntu kunye nokuphucula ukwenziwa lula koshishino. Omnye ummandla ekuthethwe ngawo kulo Mthetho uYilwayo unxulumene nemigaqo-nkqubo yemivuzo kwaye ayisithi kuphela ilizwe elijongene nomngeni wamanqanaba aphezulu okungalingani. Ukungoneliseki kwabanini zabelo ngemigaqo-nkqubo yemivuzo yezinye iifemu ezidwelisiweyo kubonisiwe kwiiAGM zamva nje. Lo Mthetho usaYilwayo uphakamisa indlela eqhutywa elubala, enegunya elicacileyo labaninizabelo kunokuba kunjalo ngoku. Izimvo zoluntu ziyakuthakazelelwa malunga noku kunye namanye amagatya alo Mthetho uSayilwayo,” utshilo u-Ebrahim Patel, uMphathiswa wezoRhwebo, uShishino noKhuphiswano namhlanje ekukhutshweni koluntu ngeenkcukacha zalo Mthetho osaYilwayo.
“Ukususela ekuphunyezweni koMthetho weeNkampani kukho iintsilelo ezininzi ezithe zabangela iindleko ezingeyomfuneko zokuthotyelwa kwemigaqo kwaye kubambezeleka ekuziphatheni kakuhle nangempumelelo kweshishini. Lo Mthetho uYilwayo ujolise ekupheliseni, kangangoko kunokwenzeka, ezi ntsilelo. Ukongeza, iziphumo ebezingalindelekanga ezithile zalo mthetho ukhoyo zibe nefuthe elibi kwindlela eliqhutywa ngayo ishishini kwaye, kwakhona, lo Mthetho uYilwayo ujolise ekulungiseni ezi ngxaki. Onke la manyathelo okulungisa athathela ingqalelo eyona ndlela ilungileyo eye yavela ngexesha lokungenelela ukususela ekuyilweni koMthetho okhoyo.” Unjingalwazi uMichael Katz, uSihlalo weKomiti yeeNgcali kuMthetho weNkampani (SCCL).
Izihlomelo eziqulethwe kulo Mthetho uYilwayo omiselwe ukuphucula ukuphendula nokuphononongwa kweendlela zokuvuza, ukukhuthaza ubutshantliziyo kwabaninizabelo kunye nolawulo lwequmrhu. Ngaphaya koko, zikwakhulula iinkampani kumalungiselelo anzima, angasebenziyo kunye nomthwalo kumaxesha angaphambili emithetho yeenkampani. Okokugqibela, banika uMzantsi Afrika izixhobo zokuthatha inxaxheba kuhlaselo lwehlabathi oluchasene nokuziphatha ngokungekho mthethweni ukunqumla imida.
Imibuzo:
UBongani Lukhele – uMlawuli: wezoBudlelwane beendaba
Inombolo: (012) 394 1643
Iselfowuni: 079 5083 457
WhatsApp: 074 299 8512
E-mail: BLukhele@thedtic.gov.za
Silandele kuTwitter: @the_dti
IINGXELO EZIVELA KWEMINYE IMIBUTHO
Cofa kwi logo ukujonga.
Ngaba uyafuna ukubonisa ingxelo yombutho wakho? Cofa apha.
