Uhlahlo lwabiwo-mali lwama-26/27

khetha umasipala wakho ngezantsi ukuba abe nelizwi malunga nokunyuswa kwamaxabiso
XNUMX-EMZANTSI-AFRIKA
0
izimvo ezinikezelweyo zika-2026/27, ukuza kuthi ga ngoku

Ngaphandle kwamaxesha ezoqoqosho angazinzanga, oomasipala bacebise iirhafu ezibalulekileyo kunye nokunyuswa kweerhafu kwibhodi yonke kuhlahlo lwabiwo-mali lwabo.

Uninzi lonyuso lungaphezulu kweCPI kwaye lusetyenziswa kumanzi nogutyulo, umbane, ukuthuthwa kwenkunkuma, amaxabiso ezindlu kunye nokunyuswa kwemivuzo kwibhodi iphela.

Ngethamsanqa, umasipala wakho ukumemile ukuba uhlomle malunga nonyuso phambi kokuphunyezwa.

Yiba nelizwi – khetha idolophu yakho okanye isithili esingezantsi – oomasipala basekuhlaleni badweliswe phantsi kwesithili ngasinye.

GAUTENG

LENTSHONA KOLONI

KWA ZULU NATAL

MPUMALANGA

LENTSHONA KOLONI

UMSEBENZI WAMAHLA

LIMPOPO

EMNTLA KOLONI

EMANTLA NTSHONA

Ngaba uyafuna ukwazi ukuba oomasipala basebenza njani?

Kule vidiyo sichaza indlela ezidalwa ngayo iibhajethi zoorhulumente basekhaya kunye neendlela ezikhoyo zokuqinisekisa uxanduva ekucwangcisweni kwebhajethi zoorhulumente basekhaya.

Kanye njengokuba uMphathiswa wezeMali kazwelonke ehambisa uhlahlo-lwabiwo mali lukazwelonke minyaka le kwintetho yakhe yohlahlo-lwabiwo mali, wonke umasipala wasekuhlaleni kufuneka alungiselele kwaye apapashe uhlahlo-lwabiwo mali lwakhe lonyaka.

Icandelo 215 loMgaqo-siseko lifuna ukuba ezi bhajethi mazilandele imithetho yesizwe. Iibhajethi zikamasipala zilawulwa ngokufanelekileyo nguRhulumente weNgingqi: uMthetho woLawulo lwezeMali zikaMasipala ka-2003 (i-MFMA) kunye neMimiselo yoHlahlo-lwabiwo mali lukaMasipala kunye neeNgxelo ezenziwe phantsi kwawo.

Uhlahlo-lwabiwo mali kufuneka luchaze ingeniso eqikelelweyo kunye nenkcitho kamasipala. Oko kukuthi, uhlahlo-lwabiwo mali kufuneka lubonise ukuba ingeniso kunye neendleko zikamasipala ziya kuba yintoni kunyaka-mali ozayo oqala ngomhla woku-1 kuJulayi.
Ukongeza, uhlahlo-lwabiwo mali kufuneka luchaze amanani aqikelelweyo engeniso kunye nenkcitho kwiminyaka emibini ezayo. Ngoko ke, zonke iibhajethi zikamasipala ziquka ixesha locwangciso lweminyaka emithathu.

Uhlahlo-lwabiwo mali lwahlulwe lwahlulwe lwamacandelo amabini aphambili: uhlahlo-lwabiwo mali lokusebenza kunye nohlahlo-lwabiwo mali lwemali. Uhlahlo-lwabiwo mali lokusebenza lubonisa iindleko zokusebenza kwemihla ngemihla kukamasipala, ngelixa uhlahlo-lwabiwo mali lwemali lubonisa iindleko kwiiprojekthi ezinkulu ezifana neenkonzo zeziseko zophuhliso zamanzi, ucoceko, iindawo zokulahla inkunkuma kunye neendlela.

Nangona uhlahlo-lwabiwo mali lokusebenza luphela ekupheleni konyaka-mali, uhlahlo-lwabiwo mali lwemali lunokwandiswa kwixesha leminyaka emithathu.

Le vidiyo yinxalenye yothotho lweCivics Academy Local Government Series. Kwezi vidiyo sihlola indlela urhulumente wengingqi asebenza ngayo kunye nendlela thina, njengabemi abasabelayo, esinokuyisebenzisa ngayo. Uninzi lweevidiyo kolu thotho zifumaneka ngesiNgesi, isiBhulu kunye nesiXhosa. Jonga iividiyo zethu ku-www.civicsacademy.co.za

Kule vidiyo sichaza isiseko esisemthethweni selungelo lokuthatha inxaxheba kwaye sichaze iinkqubo zikamasipala uluntu olunelungelo lokuthatha inxaxheba kuzo.

Idemokhrasi ithetha “urhulumente wabantu”. Ngoko ke abantu banelungelo lokuthatha inxaxheba kwiinkqubo zikamasipala kwaye izimvo zabo zithathelwe ingqalelo. Urhulumente wengingqi udlala indima ebalulekileyo ekuququzeleleni ukubandakanyeka koluntu. Isahluko sesi-4 soMthetho weeNkqubo zikaMasipala sifuna oomasipala ukuba babandakanye uluntu kwiinkqubo zokwenza izigqibo kunye nokubonisana nokusebenzisana noluntu.

Ngokwemigaqo yoMthetho, uluntu lwasekuhlaleni lunelungelo lokufaka isandla ekwenzeni izigqibo, ukungenisa iingcebiso kunye nezikhalazo kwibhunga likamasipala, ukwaziswa ngeentlanganiso zebhunga kunye nezigqibo, ukwaziswa ngemicimbi yebhunga, kunye nokuya kwiintlanganiso ezivulelekileyo. Isahluko sesi-4 soMthetho sikwafuna ukuba ulwazi lufikeleleke kubo bonke abantu.

Iinkqubo ezithile, ezifuna uluntu ukuba luthathe inxaxheba, zezi:

    1. Ukubhalwa komthetho kamasipala okanye imithetho kamasipala;
    2. Ukuqulunqwa kweZicwangciso zoPhuhliso eziZimeleyo;
    3. Imicimbi yezemali umzekelo ukuqulunqwa kohlahlo-lwabiwo mali, ukugqitywa kweekhontrakthi kunye noBudlelwane baBucala bukaRhulumente, kunye nokugqitywa kweerhafu kunye neerhafu zepropathi;
    4. Ulawulo lwentsebenzo.

Ikomiti yewadi yindawo apho sinokusebenzisana khona nomasipala. Kukho izikhokelo ngokubanzi zendlela yokuziphatha. Kufuneka silungiselele kwaye siqokelele lonke ulwazi olufunekayo ngesihloko esifanelekileyo. Sikwafanele sithethe ngokuzolileyo, sihloniphe isikhokelo sikasihlalo kwaye siqaphele izimvo zabanye abantu. Xa sifaka isikhalazo kufuneka sinike iinkcukacha ezininzi kangangoko sinako.

Le vidiyo yinxalenye yothotho lweCivics Academy Local Government Series. Kwezi vidiyo sihlola indlela urhulumente wengingqi asebenza ngayo kunye nendlela thina, njengabemi abasabelayo, esinokuyisebenzisa ngayo. Uninzi lweevidiyo kolu thotho zifumaneka ngesiNgesi, isiBhulu kunye nesiXhosa. Jonga iividiyo zethu ku-www.civicsacademy.co.za