isishwankathelo

Intengiso

Isibhengezo – skrolela ezantsi

Isishwankathelo: UMthetho woLungiso lwamashumi amabini anesine loMgaqo-siseko

UMthetho woLungiso lwamashumi amabini anesine loMgaqo-siseko, owaziswa njengoMthetho woBulungu obuBucala nguMzwanele Manyi, iLungu lePalamente (iQela le-MK), uMthetho woLungiso lwamashumi amabini anesine loMgaqo-siseko, ujonge ukususa ngokusesikweni iCandelo 235 kuMgaqo-siseko weRiphabliki yoMzantsi Afrika.

Icandelo 235 lilungiselelo eliqaphela ilungelo lokuzimela kulo naliphi na uluntu olunelifa elifanayo lenkcubeko neelwimi. Livumela ukuba uluntu olunjalo lukwazi ukuzilawula ngaphakathi “kwelizwe” eMzantsi Afrika, ukuba oku kumiselwe ngumthetho wesizwe.

Lo Mthetho uYilwayo ucebisa ukuba iCandelo 235 lirhoxiswe ngokupheleleyo. Ukuba lipasisiwe, ukukhankanywa ngokucacileyo kwelungelo loluntu lokuzimela kuya kucinywa kuMgaqo-siseko.

Ngokutsho kwe-MK Party, iCandelo 235 liye laba ngumthombo "ukudideka, ukuphikisana, kunye nokungacaci"Iingxoxo zabo eziphambili ziquka:

    • Ukungafuneki: I-MKP ithi Umqulu wamalungelo (ingakumbi iCandelo 30 nelama-31) sele libonelela ngokhuseleko olwaneleyo kubo bonke abantu ukuze basebenzise ulwimi lwabo kwaye bonwabele inkcubeko yabo.
    • Umanyano lweSizwe: Iqela liphikisa ngelithi eli candelo liya "ukusetyenziswa gwenxa" ukuthethelela "iingingqi ezikhetha uhlanga" ezifana Orania kunye nokukhuthaza "amabali okuzihlukanisa" asongela ukuthembeka koMzantsi Afrika njengorhulumente omnye, ozimeleyo.
    • Ukungasebenzisi: I-MKP ithi eli candelo belisoloko “lingasebenzi” kwaye alikaze liguqulwe libe ngumthetho wokwenyani kwiminyaka engama-30 ukusukela oko kwamkelwe uMgaqo-siseko.

Abachasi balo Mthetho, kuquka Iqela lenkululeko yaseKapa kwaye i I-Freedom Front Plus, bathi ukurhoxiswa kwesi sivumelwano kubangelwa yipolitiki nxamnye namalungelo abantu abancinci. Iinkxalabo zabo ziquka:

    • Ukwaphulwa kweSivumelwano sika-1994: Icandelo 235 lalisisiseko sesivumelwano esixoxiswanayo esavumela utshintsho olunoxolo oluya kwintando yesininzi; ukusisusa kubonwa njengokwaphulwa kwesithembiso esisisiseko.
    • Amalungelo Oluntu Ahlangeneyo: Abachasi bathi nangona uMthetho wamaLungelo ukhusela abantu, iCandelo 235 lelona lungiselelo likhusela ilungelo loluntu lokuzixhasa kunye nelifa lalo.
    • Ukuvala Iindlela zeDemokhrasi: Abagxeki balumkisa ukuba ngokususa iindlela zomgaqo-siseko zokuzimela, urhulumente angakhuthaza ngempazamo iimfuno eziqatha zokuzimela endaweni yokukhuthaza umanyano.

Njengotshintsho lomgaqo-siseko, lo Mthetho-sivivinywa ufuna igalelo elikhulu kuluntu kunye isibini kwisithathu uninzi ePalamente ukuba ipasiswe. Ukuthatha kwakho inxaxheba kuqinisekisa ukuba iPalamente iyayiva intando yabantu bonke ngaphambi kokuba igqibe ekubeni iqhubeke na nolu tshintsho lubalulekileyo kumthetho wethu ophakamileyo.

Umhla wokugqibela wokufumana izimvo: NgeCawa, umhla wama-26 ku-Epreli 2026.

Ikhonkco leQhinga: Icandelo 235 kunye neCandelo 25

Ukuze siqonde isizathu sokuba kuqhutyekwe nokususwa kweCandelo 235 ngoku, kubalulekile ukujonga i-ajenda ebanzi yomthetho. Isiphakamiso sokususa ilungelo lokuzimela linyathelo lokuqala "kwi-domino effect" ekhokelela ngqo kulungiso lweCandelo 25 (isiqendu sepropathi).

Ulwalamano phakathi kwezi candelo zimbini lunokuqondwa ngesifaniso esilula sokuzikhusela nesenzo:

    • Icandelo 235 liyiShield: Eli candelo liyayiqonda ilungelo loluntu lokufuna ukuzimela kunye nokuzimela ngokwendawo. Lisebenza njengokhuselo lomgaqo-siseko, libonelela ngesakhelo somthetho soluntu sokukhusela ulawulo lwalo lwengingqi, ilifa, kunye nomdla wendawo.
    • Icandelo 25 lithetha ngo-Assegai: Uhlengahlengiso olucetywayo kwiCandelo 25 lujonge ukwenza kube semthethweni Ukuthathwa ngaphandle kweMbuyekezo (EWC). Esi sisixhobo esenzelwe ukuvumela urhulumente ukuba athathe umhlaba kunye nepropathi.

Ngokuthatha isigqibo sokurhoxisa iCandelo 235 kuqala, "ikhaka" lomgaqo-siseko elinokuvumela uluntu ukuba lufumane ilungelo lokungena kummandla walo okanye kulawulo lwasekuhlaleni liyasuswa. Eli linyathelo elicwangcisiweyo "lokucoca umgangatho" ngaphambi kokuba kungeniswe i-EWC.

Ngaphandle kweCandelo 235, umqobo osemthethweni wokhuselo lwendawo olusekelwe kuluntu uyasuswa, nto leyo eyenza kube lula kakhulu kurhulumente ukusebenzisa amandla okuhlutha. Ngokuyintloko, ukususwa kwelungelo lokuba luluntu olwahlukileyo (iShield) yinto efunekayo ukuze urhulumente akwazi ukuthimba umhlaba kunye nepropathi (i-Assegai).

Le ndlela ilandelelana ibonisa ukuba ezi zilungiso zimbini azizo zodwa "iinguqu zobugcisa" kodwa ziyinxalenye yesicwangciso esidibeneyo sokutshintsha amandla ukusuka kuluntu ukuya kurhulumente ophakathi.

    • Isigaba 1 (Ngoku): Ukurhoxisa iCandelo 235 ukususa amalungelo omhlaba asekelwe kuluntu.
    • Isigaba sesi-2 (Siqala nge-27 ka-Epreli): Lungisa iCandelo 25 ukuze kuvunyelwe ukuthinjwa kwempahla ngaphandle kwembuyekezo.

Ngokuthatha inxaxheba kwiphulo lokulwa nokurhoxiswa kweCandelo 235, awukhuseli nje ilungelo loluntu lokuba ngumntu ozahluleleyo—ukhusela umgca wokuqala wokukhuselwa ngokomgaqo-siseko kwamalungelo epropathi eMzantsi Afrika.

Imibuzo neempendulo

Licandelo loMgaqo-siseko eliqaphela ilungelo "lalo naluphi na uluntu olunelifa elifanayo lenkcubeko neelwimi" lokufuna ukuzimela ngaphakathi kwecandelo elithile, ukuba oko kumiselwe ngumthetho wesizwe.

Bathi “iyasetyenziswa gwenxa” ukuze kuthethelelwe “iingingqi ezinabantu abanobuhlanga” kwaye idala “ukudideka” ngaphakathi kwesakhelo somthetho. Nangona kunjalo, abagxeki bathi ixesha linxulunyaniswa nentshukumo ekhulayo ye Inkululeko yaseNtshona Koloni.

Hayi. Eyakho ngamnye amalungelo olwimi nenkcubeko akhuselwe phantsi kweCandelo 30 kunye ne-31 loMthetho wamaLungelo. Ukurhoxiswa kuya kususa ngokukodwa loluntu ilungelo lokufuna ukuzimela ngokwendawo okanye ukuzilawula.

Nangona zisetyenziswa rhoqo kwincoko eqhelekileyo, zinentsingiselo eyahlukileyo kwezomthetho:

    • Ukulungisa: “Ukulungisa” kuthetha ukutshintsha, ukuhlaziya, okanye ukongeza kumbhalo okhoyo. Lutshintsho lomthetho okhoyo.
    • Ukucima: “Ukurhoxisa” kuthetha ukucima okanye ukurhoxisa ngokupheleleyo icandelo okanye umthetho wonke. Kule meko, iQela leMK licebisa ukuba rhoxiswa Icandelo 235 ngokupheleleyo, lisusa ngokupheleleyo "ilungelo lokuzimela" kwisakhelo sezomthetho saseMzantsi Afrika.

Ukulungisa uMgaqo-siseko yinkqubo engqongqo eyenzelwe ukuthintela naliphi na iqela ukuba lenze utshintsho ngaphandle kwemvumelwano ebanzi. Amanyathelo aqhelekileyo kwi-PMB efana nale ngala:

    1. Isaziso seNjongo: Ilungu lePalamente (kule meko, uMzwanele Manyi) kufuneka lipapashe isaziso kwiGazethi kaRhulumente ubuncinane Kwiintsuku ezisi-30 ngaphambili ukwazisa ngokusesikweni uMthetho oYilwayo, emema uluntu ukuba luphawule.
    2. Intshayelelo kunye nokuTheyibha: Lo Mthetho uYilwayo ungeniswa ngokusesikweni kwiNdlu yoWiso-mthetho yeSizwe (i-NA) uze uthunyelwe kwiKomiti yeMicimbi yeSebe efanelekileyo.
    3. Intshukumo Yokunqweneleka: IKomiti kufuneka ixoxe ngokuba lo Mthetho-sivivinywa “uyathandeka na.” Oku kuquka ukwaziswa yilungu lePalamente elixhasayo kunye nempendulo evela kwisebe likarhulumente elifanelekileyo.
    4. Ukuthatha inxaxheba koLuntu (iPalamente): Ukuba ibonwa iyinto efunekayo, iKomiti ingaqhuba iindibano zoluntu kunye neengxoxo ukuze iqokelele izimvo ezingaphezulu.
    5. Ukulinda kweentsuku ezingama-30: Ngokomthetho, utshintsho lomgaqo-siseko alunakwenziwa ukuba luvotelwe de kube Kudlule iintsuku ezingama-30 ukusukela oko yabekwa kwiNdlu yoWiso-mthetho yeSizwe.
    6. Ivoti yeNdlu yoWiso-mthetho yeSizwe: Ukuze uphumelele, uMthetho oYilwayo kufuneka ufezekise uninzi lwesibini kwisithathu (66.6%) amalungu eNdlu yoWiso-mthetho yeSizwe.
    7. Ivoti ye-NCOP: Ngenxa yokuba iCandelo 235 libandakanya “imibutho yendawo,” likwafuna inkxaso ubuncinane amaphondo amathandathu kwalithoba kwiBhunga leSizwe lamaPhondo (i-NCOP).
    8. Imvume kaMongameli: Ukuba idlula kuzo zombini izindlu, ithunyelwa kuMongameli ukuze isayinwe ibe ngumthetho.

UMgaqo-siseko ngumthetho ophakamileyo welizwe. Imithetho eqhelekileyo ifuna kuphela uninzi olulula (50% + 1), kodwa utshintsho lomgaqo-siseko lufuna "uninzi olukhethekileyo" (66.6% okanye nokuba yi-75% kwixabiso lokusekwa) ukuqinisekisa ukuba olo tshintsho lubalulekileyo lubonisa intando yenxalenye enkulu yabemi, kungekuphela nje iqela elilawulayo lanamhlanje.

Isaziso seNjongo yokwazisa

Umthwalo Loading ...
I-EAD logo Ukuthatha ixesha elide?
Layisha kwakhona Layisha kwakhona uxwebhu
| vula Vula kuthebhu entsha

Khuphela [138.30 KB]

UMgaqo-siseko weRiphabliki yoMzantsi Afrika

Umthwalo Loading ...
I-EAD logo Ukuthatha ixesha elide?
Layisha kwakhona Layisha kwakhona uxwebhu
| vula Vula kuthebhu entsha

Khuphela [646.31 KB]

UWillem Petzer. Njengoko i-EFF isiya isiba yinto engenamsebenzi, i-MK Party ithathe induku, itsala abavoti abamnyama abangakhathaliyo ukuba babuyele kunyulo ngemigaqo-nkqubo egqithisileyo. Okwamva nje: Umthetho wepalamente wokususa iCandelo 25 (Amalungelo ePropati) kuMgaqo-siseko.

URenaldo Gouws. I-MK Party iqalise umthetho-sivivinywa wamalungu abucala wokutshintsha umgaqo-siseko. Bafuna ukususa iCandelo 235 kuMgaqo-siseko. Oku kuthetha ukuba bafuna ukuthintela ukuzibusa ngokusekelwe kwimilinganiselo yenkcubeko okanye yolwimi.

Iingxelo kunye nokukhutshwa kweendaba

Cofa kwi logo ukujonga.

cofa ukujonga ingxelo

Ngaba uyafuna ukubonisa ingxelo yombutho wakho? Cofa apha.